listy romantyczne
- kreacja
- uczucia nadawcy
- hiperbola
- patetyczność
- gwałtowność
- szczegółowość
- obrazowość
- literackość
- wtrącenia krytyczno-literackie
- dołączanie wierszy
Mimo wszystko są to listy adresowane do kogoś. Służą komunikowaniu się, to iluzja rozmowy. Dzieli ich przepaść czasowa i przestrzenna. List to wypowiedź pisemna, kierowana do określonego adresatu, powiadamiająca go o czymś lub nakłaniająca do jakichś zachowań, najczęściej o charakterze prywatnym.
List do ojca -> uległy, podległy mu jest, zwraca się z prośbą, język musiał być klarowny, niezbyt poetycki, KLASYK
List do Delfiny -> mnóstwo uczuć, bardzo poetycki, literacki, pasuje do konwencji miłości romantycznej, ekspresywność, ROMANTYCZNY KOCHANEK
Listy do Jerzego Lubomirskiego -> MĄŻ I HRABIA HENRYK, nawiązuje do utworu, wikła bohaterów dramatu z własną biografią
Typy wydań korespondencji:
- zespół listów jednego nadawcy uporządkowany chronologicznie
- cała zachowana korespondencja wraz z odpowiedziami adresatów (np. zbiór listów Delfiny i Krasińskiego romantyczna powieść vibe)
- zespoły listów uporządkowanych wg arystokratów
Nowe spojrzenie na list - co gdy potraktujemy list inaczej? Odejmiemy z niego adresata i skupimy się podmiocie?
Jest wielość kreacji w listach, ale nie wiemy jaki Krasiński był w rzeczywistości - on to stwarza, kreuje, lawiruje, dopasowuje się. Kreacje są częścią jego biografii, ale mają też charakter samopoznania - sprawdza siebie w różnych rolach. Skupiamy się w tym spojrzeniu na jego kreacji i wpływie tego na biografii.
Listy Krasińskiego dużo tekstów o samym pisaniu, samym akcie - on pisze, żeby pisać.
Inne listy:
- Tomasz Zan
- Adolf Januszkiewicz
Adolf Januszkiewicz - list do mamy
Relacjonuje swoje życie, mówi o kłopotach z docieraniem listów, że udaje mu się załatwić sobie lokum i służącą, życie codzienne.
O Stefanii wspomina, że do niego pisze i jest mu lepiej, bo ma z nią kontakt. Nie ma tyle rozważań o literaturze, wnętrzu itd. Jest prostota uczuć. On się nie kreuje, pisze o swoich uczuciach. List jest realistyczny. Jest szczegółowość opisu, ale innego typu - mówi o swoich uczuciach, uczuciach zesłańca, jego dramat. Romantyczność jest w prywatnej tragedii. Romantyczność życiowa, prywatna, wynikająca z doświadczenia.
Polski list romantyczny bywa literaturą.
Tomasz Zan - Rozdziałek 1. Chwalaż Bogu, że nie strasznie rozumny!
Złamał reguły, zasady korespondencji. Łączył powieść z listem. Napisał Maryli (Peri) rozdział. Pisze o sobie, o byciu rozumnym. Jest tam dialog. Był pośrednikiem między Marylą a Mickiewiczem. Martwił się jej o stan zdrowia, co nie zmienia tego, że list jest o nim. Pojawia się Józef. Próbuje wejść w buty klasyka, że te zasady mogą się obronić, ale staje się cud - i cieszy się, że stał się cud (próba samobójcza Maryli nie powiodła się), że jest romantykiem.