Następne zajęcia 08.11.2023 XDDDDD
Dostaniemy zadanie w parach, które będziemy musieli zrobić. W listopadzie pogadamy o pracy zaliczeniowej.
Praca z klasą szkolną - etapy rozwoju grupy.
Różne sposoby pracy w zależności od tego, na jakim etapie jest grupa.
4 wyznaczniki, które powodują, że zestaw osób może stać się grupą społeczną:
- Interakcje twarzą w twarz
- Cel - skończenie szkoły, profilu itd.
- Normy
- Struktura
- formalna
- nieformalna
Kluczowe we wspólnym celu jest to, że podobieństwo celu indywidualnego nie czyni go celem grupowym. Grupę kierują cele wspólne, ukierunkowane na wspólne działanie. Sukces na początku integruje grupę.
Grupa na początku będzie konformistyczna, ugrzeczniona i nieautentyczna - będą udawać lepszych niż są. Działamy na początku na najwyższym stopniu swego społecznego rozwoju.
Specyfika klasy szkolnej jako grupy
- przynależność do zespołu klasowego jest przymusowa
- wspólne działania i sposób postępowanie w klasie w dużej mierze wyznaczane są przez kontekst szkolny
- struktury wewnątrz klasy czasem są narzucane z zewnątrz
w efekcie nie każda klasa szkolna stanowi grupę społeczną.
Dynamika rozwoju grupy
- 1. formowanie - dzieciństwo
- 2. burzenie - dojrzewanie
- 2/3. normowanie
- 3. utrwalanie - dojrzałość
- 4. wygaszanie - starość/śmierć grupy
Są pewne podobieństwa między funkcjonowaniem grupy w danym etapie a danym etapie życia.
- STADIUM DZIECIŃSTWA
- celem jest zapoznanie się uczestników, zaaklimatyzowanie, poznanie otoczenia
- emocje uczestników: ciekawość, lęk, pobudzenie
- zachowania: konformizm, grzeczność, uprzejmość
- komunikacja od lidera do grupy i od grupy do lidera (zależność członków grupy od lidera, oczekiwania na "zatwierdzenie") - liderem jesteśmy my, wychowawcy, nauczyciele, będą pytać milion razy o to samo, żeby się upewnić o coś, czy dobrze rozumieją, bo potrzebują poczuć się bezpiecznie, a bezpieczeństwo dać im może tylko zatwierdzenie od lidera
- każdy zaciska zęby z tym, co mu nie pasuje, a dopiero potem zaczynają się konflikty - powstrzymują się od emocjonalnych reakcji, nie będą egzekwować swoich potrzeb i praw
- taki miodowy miesiąc uwu
- musimy dawać im przestrzeń, żeby uautentycznić, angażować w integrację - praca w grupach, w parach, integracje -> ale grupy muszą się wymieniać, bo inaczej się zamykamy i pracujemy zawsze z tymi samymi osobami
Rola lidera
- określanie kim jesteśmy, ustalanie celów grupowych
- ustalanie zasad - budowanie kontraktu (określanie granic, co możliwe, a co nie, kierowanie procesem tworzenia norm)
- organizowanie komunikacji każdego z każdym (gry/zajęcia integracyjne)
- monitorowanie zadań, bo sami się nie ogarną na tym etapie rozwoju; konsultować z nimi
2. STADIUM DOJRZEWANIA; faza burzenia, konfliktu
- faza szturmowania (konfliktu i buntu) - podważanie celowości i sensu działania
- reakcje emocjonalne na wymagania - złość, niezadowolenie, niechęć
- podkreślanie różnic, roszczenia do dominacji - łączenia w podgrupy, krytyczne uwagi
- konflikty między różnymi typami osobowości
- podważany autorytet lidera
- krytyczna faza - czasem dochodzi do rozpadu grupy
Rola lidera
- doprowadzanie do ujawnienia emocji, pomoc w wyjaśnianiu kwestii spornych - lider powinien ujawniać i uznawać różnice zdań
- modelowanie konstruktywnych sposobów radzenia sobie z konfliktem - żeby nie było ataków ad personam, tylko ad rem
- przedefiniować procedury, role, formy podejmowania decyzji
- zachęcanie do omawiania współpracy grupowej
- "nie brać ataków do serca" - nauczyciele zbyt często biorą personalnie odpowiedzialność za ten etap zamiast go akceptować
FAZA NA PRZEŁOMIE 2/3; normalizacja, współdziałanie i spójność
- zespół zaczyna się zgrywać - pojawia się poczucie jedności, wzajemne wspieranie się normy grupowe
- początek planowania, współpracy nad zadaniem, krystalizują się standardy pracy
- wobec lidera - partnerstwo, współzależność i współodpowiedzialność
- rodzi się autonomia grupy - polepszanie stosunków (nasza grupa jest "najlepsza")
Rola lidera
- mniej mówić, więcej słuchać
- rzadziej narzucać formy rozwiązania problemów i zadań, raczej prosić członków o wyrażanie opinii
- modelowania akceptacji, konstruktywnego wyrażania emocji
- wspieranie grupowych form podejmowania decyzji
3. FAZA DOJRZAŁOŚCI
- elastyczność i funkcjonalność pełnionych ról
- podporządkowanie zadaniom - konstruktywna praca nad zadaniem
- wzrasta efektywność i jakość
- strukturalizacja grupy wobec zadania
- zagrożeniem jest stagnacja - poklepywanie się po plecach - grupa staje się formą bez treści
Rola lidera
- delegować - wspierać - udzielać informacji zwrotnych - nagradzać
- czasem być nieobecnym
- elastyczny, słuchający pomysłów innych
- modelować, dbać o jakość grupy (komunikacji, współpracy)
4. STAROŚĆ GRUPY; rozpad, śmierć grupy, wygaszanie
- emocje rozstaniowe - smutek, żal, poczucie porzucenia, straty (czasem obronnie - umniejszanie osiągnięć grup i nie doceniają zmian, które w nich zaszłyy)
- lider urealnia oceny - pokazuje, jak zdobyte doświadczenia (umiejętności) przydadzą się w życiu
- mniejsza motywacja do działania
Nie każda grupa przechodzi przez wszystkie fazy. Czasem wcześniej się rozpada lub wraca do poprzednich przez włączenie nowych członków grupy. Wiele zależy od nauczycieli. Grupa może się zafiksować na jednej fazie i jest to zazwyczaj na grupie 2, przez co się rozpada i nie może się już odbudować, bo już nawet nie mają ochoty, determinacji, by próbować to naprawić. Może zatrzymać się na etapie dojrzałości i nie wykazywać aktywności przy tym, przez co też się rozpadnie. Czasem grupa wraca do poprzedniego etapu.
Zadanie zaliczeniowe będzie w parach
- wybrać jedną rolę do omówienia w parze, pokazaniem tego jak funkcjonuje w grupie, dlaczego jest zasobem, dlaczego problemem, co moze z nim zrobic wychowawca,