środa, 28 lutego 2024

Dzieje staropolki 28.02.2024

Zaliczenie i obecność: 

10x obecność na wykładach = wybór dowolnego tematu i opis (na 4) lub dwóch (5). 

Jeśli kogoś nie będzie. 

Usprawiedliwienie lekarskie jest honorowane - mamy je pokazać po zajęciach (nie przesyłać , bo profesor to buba i odpisuje wszystkim, a to zajmuje więcej czasu, niż gdy się przychodzi)


Omawiamy barok i oświecenie (robię to tylko dla ciebie, Grzesiu).


Barok od technicznego języka jubilerskiego (baroco, barueco) - perła o nieregularnych kształtach. Rozmiłowanie baroku w perłach, na co wskazuje malarstwo, np. Vermeer i Kobieta z naszyjnikiem z pereł, Kobieta z wagą, Pisząca list, Dziewczyna z perłą, Grająca na lutni przy oknie, List miłosny - wszędzie tam są detale z perłami.


Nieregularne, nieidealnie okrągłe perły - barocco. Sylogizm nazywany baroco nie oznacza nieregularności w sposobie myślenia, ale wzięty pod lupę pokazuje nieścisłości. 

Termin barok nie od razu się przyjął.

Zwyrodniały styl odrodzenia - tak postrzegano epokę - 2 poł. XIX w., gdy nauka europejska zaczyna się inspirować i zgłębiać. 

Heinrich Wölffin, Renaissance and Baroque - pierwszy mówi o baroku jako o zestawie stylów i nurtów. Zwłaszcza nurt architektoniczny w Rzymie 2 poł. XVI w. i 1 poł XVII w. Swoje dociekania dot. tej epoki kontynuuje także później, a w efekcie powstała książka: Podstawowe pojęcia historii sztuki (1915), gdzie prezentuje najważniejsze wykładniki barokowego malarstwa europejskiego. Bardzo sugestywne ujęcie odrębności baroku w stosunku do renesansu. Barok nie był synonimem zwyrodnienia jak dotychczas tylko czymś innym, nieklasyczną epoką.

Opozycja renesansu i baroku w 5 punktach (RENESANS VS BAROK):

  1. Linearność vs malarskość (Portret Eleonory Toledańskiej z synem Giovannim, Angolo Bronzino vs Infantka Małgorzata, Velázquez)
  2. Płaskośc vs głębia (Cudowny połów ryb, Rafael Santi vs Alegoria malarstwa, Vermeer i Ostatnia komunia św. Franciszka, Rubens)
  3. Forma zamknięta vs forma otwarta (Madonna Sykstyńska, Rafael Santi vs Wieczerza w Emaust, Rembrandt)
  4. Wielość vs jedność (Wenus z Urbino, Tycjan vs Wenus, Valazquez)
  5. Jasność vs względna jasność (Królestwo Flory, Poussin vs Portret syna manotrawnego, Rembrandt)
Samuel Twardowski jako poeta barokowy, Róża Fischerówna
W punkcie wyjścia przyjmuje tezę, że bohater książki jest wzrokowcem, bo był bardzo wrażliwy na kolory - był kolorystą, oddający swoje postrzeganie świata słowem, a nie pędzlem. Interpretuje literaturę przez malarstwo - odczytuje z perspektywy historii sztuki.

Pewien autor, ale nie spisałam kto to.
Myśl, poezja, literatura i życie kulturalne - patrzy na nie przez pryzmat baroku. Wpisuje w książkę swoje negatywne odczucia, bo to epoka dotknięta złym gustem, a literatura barokowa to istna zaraza. 

Eugenio d'ors du baroque
20 odmian baroku: antyczny, buddyjski, romański i gotycki, jezuicki i rokokowym i romantycznym; wszędzie wtyka ten barok, bo traktuje barok jako ponadhistoryczną postawę, którą można obserwować niezależnie od czasów (podobnie jak klasycyzm) - nie przyjęła się ta wizja.

Andrzej Morsztyn przedstawiciel baroku w historii polskiej.
Pierwszy raz skupiono się na jednym, konkretnym autorze.

Jean Rousset, La literaturre de l'age baroque en France. 
Próba odszukania reprezentatywnych figur w obecnej wyobraźni. Można wyróżnić 2 figury, 2 ważne postaci:
  • czarodziejka Kirke - poczucie płynności i przemian rzeczywistości, dotknięcie rzeczywistości przez vanitas, zamiłowanie do iluzji
  • paw - symbol upodobania do ostentacji w strojach, siedzibach, pojazdach itd., aby budziły one podziw i zdumienie

Gustaw Rene Hacke, Die welt als labyrinth
Spojrzenie na barok jako epoce, która jest zafascynowana rozwiązywaniem rebusów i zagadek. Labirynt to jeden z najważniejszych symboli baroku. Zwrócono po tej książce uwagę na projekty techniczne.

Świat słowiańskiego baroku, Andreas Angyal (?)
Potrzeba znalezienia się w uniwersum kultury zachodniej w świecie uczonych działających po wschodniej stronie żelaznej kultury. Trzeba zwrócić uwagę na barok środkowej Europy, gdzie ważną rolę odgrywa Rzeczpospolita i smak sarmacki bardzo inspirujący dla innych krajów (Białoruś, Węgry), np. poprzez portrety. Liga kulturowa.

Barok, Czesław Hermas.
Autor nie kieruje się ściśle gatunkowymi kryteriami; nastawienie na sprawy ideowe.

Barok, Janusz Pelc
Punkt ciężkości na to, że w sercu baroku tkwią przeciwieństwa: ostentacja życia i umiłowanie do pokuty, ascetyzm i dążenie do przyjemności itp.

Dwie nieskończoności, Jadwiga Sokołowska

Barok. Historia-Literatura-Sztuka (periodyk wydawany w Warszawie).



Metodyka 28.02.2024

Nieobecności: 1 nieusprawiedliwiona; od kolejnej powody podawać, ale nie wysyłać zwolnień i odrabiać na konsultacjach (z powodu choroby jest usprawiedliwiona, ale trzeba odrobić i tak)


Zaliczenie:

  • przygotowanie opisu i analizy metodycznej jednej obserwowanej lekcji
  • przygotowanie projektu lekcji literacko-kulturowej
  • przygotowanie projektu lekcji językowej
Konsultacje w środy od 11:30 (po zajęciach). 

SP na Pięknej prawdopodobnie. Będziemy chodzić po świętach jako do szkoły.

Lepiej się nie spóźniać.


Nad jakimi problemami/zagadnieniami/wartościami warto się zastanowić, analizując wskazany fragment? 

Na jakie elementy analityczno-interpretacyjne warto zwrócić uwagę podczas lekcji języka polskiego poświęconej omówieniu tego fragmentu? 

Jakie konteksty można wykorzystać, analizując ten tekst? Jakie inne teksty literackie i nieliterackie lub inne materiały można by wykorzystać na lekcji w związku z analizą wskazanego fragmentu?


Podstawy projektowania zajęć literacko-kulturowych

Agent XYQ/384/b [w:] Momo, Michael Ende

Trzeba wymyśleć w jaki sposób przeprowadzić lekcję. Czytamy metodycznie. Podręcznik to jedynie pomoc dydaktyczna - musimy najpierw przeczytać i pomyśleć nad własną koncepcją, która wypływa z samego tekstu. 

    • to moje:
  • tematyka
  • przesłanie, zawarte w tekście wartości i antywartości
  • konstrukcja i struktura; opowiadanie, dialog
  • manipulacja i jej sposoby
  • sposób konstrukcji bohaterów; bohaterowie kim są, czym się zajmują, jakie wartości wyznają
  • język utworu
  • wydarzenia
    • a tu z mapy myśli:
  • sytuacja
  • kreacja bohaterów: Fusi i Agent
  • temat
  • gesty i zachowanie bohaterów podczas tej sceny
  • kompozycja
  • konstrukcja dialogu: ofensywny Agent i defensywny Fusi
  • miejsce i sceneria
  • przemiana bohatera
  • manipulacja i perswazja
  • rola liczb
  • konwencje realistyczne i fantastyczne
  • antywartości i wartości
  • relacje z innymi bohaterami, np. Fusiego z matką i Fusiego z Darią
  • emocje, uczucia
  • motywacje
  • motyw lustra

pogrubione - dotyczą każdego tekstu. 
Są jeszcze fragmenty charakterystyczne dla danego tekstu, np. Agent i Fusi ich kreacje oraz ofensywa/defensywa. 

Celem interpretacji tekstu jest dostarczanie do sensu symbolicznych tekstów oraz przygotowanie uczniów do interpretacji, aby zastosować do niego procedurę interpretacji. Prof. sprawdza to poprzez zadanie interpretacji samodzielnej przez uczniów na lekcji niewidzianych przez nich wcześniej tekstów. 

Przygotowując lekcje trzeba zrobić szczegółowy plan, maksymalistyczny. Unikamy minimum, bo mamy mieć co w niej wybierać. Robimy jak największy zestaw, a potem z niego wybieramy to, na czym chcemy się skupić i jak długo chcemy omawiać ten tekst (ile jednostek lekcyjnych). 

Na jedną godzinę lekcji przypada jedna godzina przygotowania, a na początku więcej. 
Lekcja to urzeczywistnienie naszego projektu.