Kultura a cywilizacja
Antropologia jest nauką o człowieku, ale jej rozwinięcie w każdym z działów antropologii jest inne. Jeden z aspektów to aspekt kulturowy. Kultura to słowo-klucz.
Czy długopis to część kultury?
Tak. Musiała się zrodzić idea, żebyśmy mogli to stworzyć. Jest to wynik ludzkiego myślenia.
To, co ideowe i to, co materialne jest częścią kultury.
Kalendarz - natura ogólnie jest tam sobie, ale też to stworzyliśmy na podstawie natury, więc to też część kultury, bo mamy wkład w jego stworzenie.
Banany - są częścią natury, ale ich import czy eksport są już kulturowe.
Edward Burnett Tylor - kultura to religia, wierzenia, sztuka itd.
Pojęcie kultury od obszaru rolnictwa (kultura agri - kultura roli).
Pojęcie cywilizacji z kategorii administracyjnych (civilis - społeczny, obywatelski).
2 główne nurty badań kultury
- badanie innych kultur - poza Europą lub poza społeczeństwem badacza.
- badanie odmienności świata lokalnego, czyli kultury ludowej/chłopskiej/ludoznawczej (ludoznawstwo, etnologia)
Powody koncentracji antropologii na kulturach pierwotnych, przedpiśmiennych
- niewielki obszar badawczy - jednostki stanowią małe, samowystarczalne wspólnoty żyjące na niewielkiej przestrzeni (wygoda badań)
- różnorodność kultur skupionych na niewielkim terytorium, np. Nowa Gwinea
- przejrzysta organizacja kultur
- obecność zjawisk niespotykanych w obrębie cywilizacji zachodniej
- autentyczność i zróżnicowanie instytucjonalne kultur - wynika z izolacji, ekspansja i wpływ kultury zachodniej powoduje zanikanie tej autentyczności
Kultura nas odróżnia od zwierząt. To opanowywanie natury, abyśmy mogli lepiej funkcjonować.
Jean Maritain - kultura ma szerszy zakres i odnosi się do życia rozumnego i ---------
Robert Melver - rozróżnia k. symboliczną (sztuka, wiedza, religia, zabawa)
Philip Bagby - mocno oddzielił kulturę i cywilizację; cywilizacja to miasta, a kultura to wieś
Oswald Spengler - przez pryzmat losu wartości duchowych; nie ma ludzkości i cywilizacji, są tylko kultury rozumiane jako ograniczone, niezależne i niepowiązane ze sobą całości
8 wielkich kultur - dramy o to jakie i dlaczego takie
- babilońska
- egipska
- chińska
- hinduska
- meksykańska
- antyczna
- zachodnioeuropejska
- rosyjska
Wg spenglera cykl życiowy kultury (naebany jakiś dziwak)
- narodziny - duch ożywia kulturę
- rozkwit - realizacja ducha kultury
- śmierć - schyłek, przejście, degeneracja w cywilizacje (kultura bez duszy)
Arnold Joseph Toynbee - wyszedł od zdefiniowania cywilizacji - najmniejsza, samotłumacząca się jednostka badań historycznych
mapa kulturalna świata ze względu na religię
Szkoła Annales - grupa franc. historyków, skupiona na społecznym uwiklaniu życia kulturalnego, nowa koncepcja zerwania z tradycyjną historią wydarzeniową (bez myślenia on kontekście), nacisk na historię społeczną i gospodarczą.
Założenia teorii społecznej Szkoły Annales - krytyka generalizującej filozofii historii we wszystkich postaciach
- założenie wszechzwiązku badanych przez nauki społeczne zjawisk - zrozumienie któregokolwiek z nich wymaga zbadania, w jaki sposób jest powiązane z innymi
- założenie o przyczynowości historycznej - nie można przypisać jakiejkolwiek jednej kategorii zjawisk roli zmiennej niezależnej
- zagadnienie psychologii historycznej - zakwestionowanie wyobrażenia natury ludzkiej jako stałej i nie podlegającej żadnym zmianom; istniejemy w czasie, jego sposoby myślenia i zachowania są związane z całokształtem zmieniających się warunków
- pod powierzchnią jednorazowych wydarzeń historycznych muszą się kryć stałe struktury - musimy się do tych trwałych struktur odnieść, aby zrozumieć rzeczywistość w wymiarze historycznym
- istnienie twałych struktur wyznacza 3 pięytra analizy
- ulotne wydarzenia (daty)
- koniunktury, które są bardziej przewidywalne niż zmienne
- związek przeszłości z teraźniejszością
- interdyscyplinarność nauk o człowieku
- historia globalna wywodzi poza wydarzenia polityczno-gospodarcze
Cywilizacja była ważniejsza niż kultura. Nie ma ogólnego prawa rozwoju cywilizacji. Jest to proces, ciągle ewoluuje.
Norbert Elias
"Figuracyjna" socjologia eliasa - socjologa to nauka dynamiczna, której przedmiotem jest proces społeczny i nieustanny ciąg regularnych zmian, bedących niezamierzonych działań lufzkich. Cywylizacja to proces.
Habitus - wyuczona, druga natura, cechy ludzkie nabywane w trakcie socjalizacji i modyfikujące przejawianie się cech wrodzonych.
Figuracja - metofora tańca zbiorowych - dostosowywanie się do partnerów i zgodności z ustalonymi wcześniej regułami, tworzymy jakiś system połączony ze sobą.
Społeczno-regulacyjna teoria kultury
2 sfery kultury
- techniczno-użytkowa - utożsamiana wcześniej z cywilizacją, nie musi być respektowana przez wszystkich
- symboliczna - większość lub wszyscy muszą uznawać działania kulturowe, np. obyczaje, naukę i komunikację językową.
Podział kultury ze względu na wartości
- wartości uchwytne praktycznie
- sfera techniczno-użytkowa
- symboliczna (komunikacyjna sfera kultury, obyczaj, język, sztuka)
- wartości ostateczne
- Jak oceniasz materiał ilustracyjny filmu i sposób prowadzenia narracji?
dużo uproszczen narracyjnych, obrazowanie, przejaskrawienie, mocna krytyka
- Czy film ma wartość poznawczą - czy fakty naukowe są tam?
- Idoktrynacjai i treści propagandowe czy bezstronność i obiektywność naukowa - jakie są dążenia? Jak się przejawiają?
no zaczyna się od stwierdzenia, że jest NIEPOKOJĄCO I JEZU CO SIĘ DZIEJE Z TYM ŚWIATEM, CYWILIZACJA NIE PRZETRWA XXI WIEKU O NIEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE
- Czy są eksperci z omawianych dziedzin?
jakiś typ od książek o terrozyzmie
- Jak rozumiane jest pojęcie cywilizacji?
Światopogląd