HLP 08.12.2023 (Ulana i Malwina niby)

Malwina - i tak nie ma w kanonie, więc nie ma też notatek

Sternizm - bogactwo zaznaczania swojej obecności, ale sam nie bierze udziału w wydarzeniach. 

Rozwój powieści angielskiej, w Polsce wojna romans vs powieść. Romans o nieprawdopodobnych wydarzeniach, powieść miała rolę edukacji obywatelskiej i obyczajowej (Doświadczyński).

Ulana - Kraszewski

Język
Narracja
Bezpośrednio/pośrednio
Kobieta/Chłopka
Polesie (J. I. Kraszewski i Szejnart?)
Romans/Miłość spełniona
Ludowość-czas-człowiek, praca
Emocje, w tym groza, niepokój
Bohater romantyczny

Romantyczna powieść nieco ignorowana przez znaczenie powieści po powstaniu styczniowym i liryczne oraz dramatyczne osiągnięcia naszych wieszczów. A jednak romantyczna powieść istniała, powstawała i była również wartościowa. 

Burkot: upomina się o romantyczną powieść. Mimetyczność zewnętrzna i wewnętrzna. Analiza psychologiczna + forma. To, co już wiemy dotyczy problemów społecznych i rekonstrukcji ich, historii, ale należy skupić się na wewnętrznym życiu bohaterów. 

Powieść dla Klaczki jest degeneracją polskiej twórczości - to zaprzepaszczenie dziedzictwa romantycznych wieszczów. 

Poeta i świat, Powieść bez tytułu - powieści o romantycznym, młodym artyście, komu wydaje się, że jest poetą i chce się sprawdzić w tym. Śledzimy losy porażki artysty w Poecie i Świecie, niuansowany w Powieści. Obie wchodzą w polemikę z tym, kim ma być poeta w społeczeństwie, jakie miejsce zajmuje.

Hamerski: Powieść to scena dla Kraszewskiego, gdzie dokonuje autoprezentacji swojej świadomości poetyckiej. 

Wstęp na początku utworu z perspektywy czasu, dodany po latach przez Kraszewskiego. 

Prawdziwa historia - ktoś mu opowiadał nocą wśród poleskich lasów. Jest to opowiadana historia, która faktycznie się wydarzyła. Kraszewski stylizuje to na opowieść, tradycję ustną. Poza tym daje aluzje do zakończenia poprzez wspomnienie czerwonego paska - detal, przedmiot. Z jednej strony to historia prawdziwa, a z drugiej Polesie to miejsce legend i baśni, poetyckie. 

Topograficzność - jest daleko od świata. Opisana wioska leży przy drodze, a jednak daleko. Widoczne i do odnalezienia na mapie, a jednocześnie odległe, odludne, egzotyczne, peryferyjne, dalekie od świata. Polesie jest przy tym poetyckim miejscem, które staje się miejscem akcji dla utworów. 

Przecięcie dróg. Opowieść zajmująca mocną historię, czytajcie to jako opowieść, ale pamiętajcie, że tworzyłem ze świadomością istnienia Polesia i ludowości już w twórczości literackiej. Widać jego refleksję i autorefleksję. 

Jest to romans rozumiany jako synonim historii fabularnej, zwykle miłosnej, ale niekoniecznie. 

Burzy meloromantyczno-romansowy schemat. Ona nie jest niewinną ofiarą kobieciarza, ma charakter silny, współustanawia reguły gry. Jest gotowa się bronić, wyciąga nóż i grozi nim. Psuje schemat. Poza tym broni się przed Okseniem, gdy ten chcą ją bić - przeciwstawia się mu, jest gotowa go bić. Nabiera podmiotowości.

Całą miłość przelewa w Tadeusza - koncentruje w nim wszystkie uczucia. Nie zostaje jej dla męża, dla dzieci. Jest wyalienowana. Nie ma miłości od rodziny, ojciec jest za tym, aby spuścić jej wpierdziel. 

Szereg miejsc, gdzie Ulana nas przeraża, jest obłąkana z miłości, z drugiej strony wszyscy są ofiarami wzorców kochania, które funkcjonowały. Oboje się mścili z powodu miłości. Kraszewski prowadzi rozprawę z romantyzmem. 

Książki zbójeckie i Ulany przekazy mówione - oboje są wplątani w destrukcyjną siłę miłości. Mają jakichś pośredników, wzorce, zespoły reguł wg których się kocha. Nie ma bezpośredniej miłości, zawsze jest jakieś pośrednictwo (trójkąt hehe). Romantyczny świat to świat pośredników. Są częścią gry miłosnej. U Tadeusza są to lektury jego, książki zbójeckie. Ulana także ma styczność z literaturą, ale w formie ludowych bajek i tego, co słyszała. Wydaje jej się, że miłość da jej podmiotowości - nie pragnie jego konkretnie, tylko w pewien sposób wyrwać się z tego patrarchialnego społeczeństwa. Chce być kochana, chce być kimś. 

Za pośrednictwem ostrza, które trzyma staje na krawędzi ostrza tego noża. 

Tropy romantyczne, świadomość tych tropów. Jak można kochać, gdy zna się i wychowuje na micie miłości? Nie można pisać o miłości bez poprzednich lektur, bez zbójeckich książek. To także jest przez pośredników, zawsze są w kontekście wcześniejszych utworów romantycznych. 

Stan radykalnego afektu u Ulany a natura. Od rozkwitu do wygaśnięcia zimą. Synchronizacja natury z uczuciami. Metaliteracka gra. 

Kontrast między tym, co czuje Ulana, a tym co czuje Tadeusz. On znajduje się w innej przestrzeni i zapomina, może iść dalej, a ona zostaje mentalnie i fizycznie. Topogrofizacja uczuć. W chwili pożegnania - tej chwili - procesualność tego. Podwaja się, wzmaga uczucie w chwili rozstania. Jest to moment niebezpieczny. W jakim sensie niebezpieczny? Model miłości romantycznej, wpadnięcie w spiralę afektu. Utopią jest myślenie o jedności - to ślepa uliczka. Życie idzie dalej i są dwa wyjścia: wyjazd i zapomnienie (Tadeusz) i utknięcie w miejscu, gdzie się zrodziło i tam pozostanie na zawsze jak łzy Ulany. Jest to pewien obraz fabularny. Ulana została sama ze swoją namiętnością, swoimi myślami i smutkiem. Wszyscy uważali ją już wtedy za straconą. 

Geniusz kobiecości - to, że ona zostaje w miejscu i nie ima się jej czas, pory roku itd. pole wiecznej miłości, która nie podlega upływowi czasu. Miłość związana z najwyższą ceną, jest wyjęta spoza czasu. 

Pułapki romantyzmu.

Równie dobrze może nosić tytuł Polesie przez zależność topograficzną. 

Dla Tadeusza Jezioro jest miejscem odosobnienia i oazy, spokoju, magicznej samotni. Dla Ulany, na końcu, jest to odosobnienie trudne, przygniatające. 

Topika arkadyjska jako sposób przedstawienia przyrody. Wykorzystywana do głębszego rewidowania kim, jest człowiek - co to znaczy kochać? mieć jakieś uczucia? 

Powieść o niepokoju albo niespokojna powieść - niech to zostanie w tle tych zajęć.