Bortnowski nawiązują do Ferdydurke, bo tam jest negatywny archetyp nauczyciela.
Klemensiewicz - jego mistrz, tworzy ideał nauczyciela, patetyczny styl, trochę przesadza.
Nauczyciel powinien być dobrym Rzemieślnikiem, ale nie może nie być czasem Erudytą. Nie można cały czas prowadzić lekcje z efektem wow, bo się uczniowie przyzwyczajają.
Komunikatywność, dobra prezencja, pogłębianie wiedzy, zainteresowanie uczniem i jego życiem, rzetelna wiedza i konsekwencja, empatia, wiedza merytoryczna, metodyczna, pedagogiczna i psychologiczna.
Główne określenia związane z lekcją (Z. uryga)
- epizod - lekcja jest częścią procesu dydaktycznego (musimy pamiętać, co uczeń wie, by budować dalszą wiedzę oraz w jakim celu budujemy)
- interakcja - między nauczyciel-uczeń oraz uczeń-uczeń
- konstrukcja celowa - lekcja musi być podporządkowana celowi oraz uporządkowana
- ciąg zadań - zadania muszą wynikać z siebie oraz być uporządkowane (od tego co zna do tego nie zna, od prostego do złożonego -> zasada stopniowania trudności)
- akt twórczy - pozwala się uczniom na wypowiedzenie swojego zdania, sam nauczyciel też tworzy lekcje
Wszystkie określenia się ze sobą łączą.
Lekcja to
forma pracy (Wincenty Okoń) - dla nauczyciela i uczniów
jednostka metodyczna (Maria Nagajowa) - 45 minut
akt nauczania i uczenia się (Zenon Klemensiewicz) - uczestniczy w tym uczeń i nauczyciel
sposób organizowania procesu nauczania i uczenia się (Kazimierz Sośnicki) - jw. ale metody
sekwencja interakcyjna (Zenon Uryga) - potrzebna jest interakcja
W opracowaniach często pada określenie humanistyki zamiast języka polskiego, bo to wstęp do wielu nauk humanistycznych, np. historii, kultury, filozofii itd. Szeroki zakres materiału.
Przed lekcją
- przygotowanie merytoryczne - rzeczowe, treści nauczania
- przyg. metodyczne - budowa lekcji, sposób opracowania treści nauczania, wykaz kształconych umiejętności i kompetencji, nauczanie musi być funkcjonalne i nie chodzi tylko o egzamin
- przyg. pedagogicznej - porozumienie i współdziałanie z uczniami - komunikacja, interakcja
Najważniejszy jest uczeń - to dla niego, przez niego, wobec niego dzieje się proces nauczania i uczenia się, to on jest podmiotem procesu dydaktycznego.
My jesteśmy najważniejszy przed lekcją. W ich trakcie trzeba wyróżniać pracę uczniowską, motywować ich i angażować. Nie mogą dominować metody podające.
Kompetencje nauczyciela:
- kompetencje wychowawcze - oddziaływania wychowawczego na uczniów, komunikacja, rozumienie problemów danego wieku, umiejętności nawiązywania kontaktów i utrzymywania dyscypliny (doradca życiowy)
- kompetencje merytoryczne - dotyczącego nauczania przedmiotu (doradca przedmiotowy)
- kompetencje metodyczne - dot. współpracy z uczniem, aktywizujące metody nauczania, techniki pracy grupowej, projektowej (doradca edukacyjny)
Nauczyciel z prawdziwego zdarzenia, uczy tylko jednego - jak się uczyć
~Martin Heiddegger
Strukturę lekcji wyznaczają:
- wiek uczniów - uczniowie będą na różnych etapach, mieć różną dojrzałość pomimo tego samego wieku
- cele
- treści - dobór odpowiednich, pomaga podstawa programowa, wyznaczniki co na danym etapie uczeń ma osiągnąć
- stosowane metody - metody podające czy poszukujące
- zadania dydaktyczne - zadania budujemy dla uczniów; musimy dobrać cele, treści i metody do uczniów; wymagać możemy tego, czego ich nauczyliśmy
- środki dydaktyczne
- ocena uczniów - informacja zwrotna dla ucznia, żeby mógł zlikwidować swoje niedociągnięcia
Rodzaje lekcji
- PODAJĄCE - forma wykładowa, podawanie informacji, a uczniowie tylko słuchają, opowiadanie, opis - metody słowne
- EKSPONUJĄCE - wieczorek poetycki, inscenizacja, dramat, lekcje wpływające na wrażliwość
- ĆWICZENIOWE - praca w grupie lub samodzielna
- PROBLEMOWE - uczeń w roli badacza
- MIESZANE - korzystane z różnych typów lekcji (często się pojawiają)
- SPRAWDZAJĄCE - egzekwowanie wiedzy
6 kroków przygotowania do lekcji
- CO? Jakie treści będą realizowane? Jakie umiejętności będą zdobywane? -> na podstawie podstawy programowej tworzymy program nauczania
- DLACZEGO? PO CO? Jakie są cele tych lekcji? Jaki ma być efekt?
- JAK? Jakich metod i technik użyć, żeby poprowadzić lekcje?
- JAK POMYSŁ WCIELIĆ W ŻYCIE?
- JAKI BĘDZIE PRZEBIEG LEKCJI?
- JAKIE ŚRODKI DYDAKTYCZNE I MATERIAŁY POMOCNICZE SĄ POTRZEBNE W LEKCJI?
Etapy lekcji - jej struktura
- PRZYGOTOWAWCZY (cz. wstępna) - celem tej części jest zainteresowanie uczniów, podanie celów lekcji, po co to omawiamy
- ZASADNICZY (cz. właściwa) - praca z materiałem, realizacja celu
- PODSUMOWANIE, WNIOSKOWANIE (cz. końcowa) - uczniowie powinni wskazać, że cele są zrealizowane
Struktura lekcji
- faza wstępna - ok. 5-10 min., czynności porządkowo-organizacyjne, sprawdzanie pracy domowej, nawiązanie do nowego tematu, uświadomienie uczniom celu lekcji
- faza zasadnicza (realizacyjna) - ok. 30 mi., przyswojenie przez ucznia konkretnej wiedzy i umiejętności, stosowanie i przetwrazanie zdobytych umiejętności, uczeń ma różne zadania do wykonania
- faza końcowa - ok. 5-10 minut, sprawdzenie i zebranie nabytych umiejętności, czy uczniowie przyswoili i zrozumieli materiał
Trzeba mieć jakiś cel, wiedzieć do czego dążymy. Cele muszą być konkretne oraz wskazywać kierunek działań.
Cele edukacji są formułowane przez politykę oświatową oraz świadomość nauczyciela. Do tego dochodzą oczekiwania rodziców i wychowanków.
O czym decydują cele lekcji
- planowanie lekcji i przekazywanie wiedzy
- zadawanie trafnych pytań (do uczniów) -> muszą być problemowe, odwołujące się do bliskich uczniowi rzeczy i muszą być zrozumiałe dla niego
- dobra prezentacja zrozumienia materiału -> uczniowie też muszą jakiś materiał przygotowywać, trzeba je angażować
- stopniowe zwiększanie trudności
- ocena postępów w nauce
- indywidualizacja metod pracy z uczniem
Cele dydaktyczne
- poznawcze - dotyczące wiedzy zdobywanej, poszerzanej, ujawnianej
- kształcące - dot. wykorzystania wiedzy w praktyce (mówienie, czytanie, słuchanie, pisanie, działanie)
Cele wychowawcze - uczą wartościowania, samodzielnych wyborów, odnoszą się do aksjologii, etyki itd.
Cele nauczania i kształcenia (Bolesław Niemierka)
- cele ogólne - kierunki dążeń dydaktycznych/pedagogicznych
- wyznacza je polityka oświatowa
- obligatoryjne
- długoterminowe i krótkoterminowe
- wieloznaczność, postulatywność, deklaratywność
- ideały, zadania
- podstawa programowa i program nauczania
- cele operacyjne - zamierzone osiągnięcia uczniowskie, musi być sprawdzalne
Cele szczegółowe
- operacyjne i nieoperacyjne
- my je ustalamy
- wyznaczają tok lekcji
- są narzędziem oceny
- konkretność, szczegółowość
- konspekt lekcji i scenariusz lekcji
Struktura celu operacyjnego, np. uczeń wskazuje 3 epitety w wierszu
- opis zachowania ucznia
- sytuacja sprawdzania
- standard osiągnięć
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz