poniedziałek, 16 października 2023

TK 16.10.2023

 Kultura a cywilizacja


Antropologia jest nauką o człowieku, ale jej rozwinięcie w każdym z działów antropologii jest inne. Jeden z aspektów to aspekt kulturowy. Kultura to słowo-klucz.

Czy długopis to część kultury?
Tak. Musiała się zrodzić idea, żebyśmy mogli to stworzyć. Jest to wynik ludzkiego myślenia.

To, co ideowe i to, co materialne jest częścią kultury.

Kalendarz - natura ogólnie jest tam sobie, ale też to stworzyliśmy na podstawie natury, więc to też część kultury, bo mamy wkład w jego stworzenie.

Banany - są częścią natury, ale ich import czy eksport są już kulturowe.

Edward Burnett Tylor - kultura to religia, wierzenia, sztuka itd.

Pojęcie kultury od obszaru rolnictwa (kultura agri - kultura roli).
Pojęcie cywilizacji z kategorii administracyjnych (civilis - społeczny, obywatelski).

2 główne nurty badań kultury
  1. badanie innych kultur - poza Europą lub poza społeczeństwem badacza.
  2. badanie odmienności świata lokalnego, czyli kultury ludowej/chłopskiej/ludoznawczej (ludoznawstwo, etnologia)

Powody koncentracji antropologii na kulturach pierwotnych, przedpiśmiennych
  • niewielki obszar badawczy - jednostki stanowią małe, samowystarczalne wspólnoty żyjące na niewielkiej przestrzeni (wygoda badań)
  • różnorodność kultur skupionych na niewielkim terytorium, np. Nowa Gwinea
  • przejrzysta organizacja kultur
  • obecność zjawisk niespotykanych w obrębie cywilizacji zachodniej
  • autentyczność i zróżnicowanie instytucjonalne kultur - wynika z izolacji, ekspansja i wpływ kultury zachodniej powoduje zanikanie tej autentyczności

Kultura nas odróżnia od zwierząt. To opanowywanie natury, abyśmy mogli lepiej funkcjonować.

Jean Maritain - kultura ma szerszy zakres i odnosi się do życia rozumnego i ---------

Robert Melver - rozróżnia k. symboliczną (sztuka, wiedza, religia, zabawa)

Philip Bagby - mocno oddzielił kulturę i cywilizację; cywilizacja to miasta, a kultura to wieś

Oswald Spengler - przez pryzmat losu wartości duchowych; nie ma ludzkości i cywilizacji, są tylko kultury rozumiane jako ograniczone, niezależne i niepowiązane ze sobą całości

8 wielkich kultur - dramy o to jakie i dlaczego takie
  • babilońska
  • egipska
  • chińska
  • hinduska
  • meksykańska
  • antyczna
  • zachodnioeuropejska
  • rosyjska

Wg spenglera cykl życiowy kultury (naebany jakiś dziwak)
  • narodziny - duch ożywia kulturę
  • rozkwit - realizacja ducha kultury
  • śmierć - schyłek, przejście, degeneracja w cywilizacje (kultura bez duszy)

Arnold Joseph Toynbee - wyszedł od zdefiniowania cywilizacji - najmniejsza, samotłumacząca się jednostka badań historycznych
mapa kulturalna świata ze względu na religię

Szkoła Annales - grupa franc. historyków, skupiona na społecznym uwiklaniu życia kulturalnego, nowa koncepcja zerwania z tradycyjną historią wydarzeniową (bez myślenia on kontekście), nacisk na historię społeczną i gospodarczą.

Założenia teorii społecznej Szkoły Annales - krytyka generalizującej filozofii historii we wszystkich postaciach
  • założenie wszechzwiązku badanych przez nauki społeczne zjawisk - zrozumienie któregokolwiek z nich wymaga zbadania, w jaki sposób jest powiązane z innymi
  • założenie o przyczynowości historycznej - nie można przypisać jakiejkolwiek jednej kategorii zjawisk roli zmiennej niezależnej
  • zagadnienie psychologii historycznej - zakwestionowanie wyobrażenia natury ludzkiej jako stałej i nie podlegającej żadnym zmianom; istniejemy w czasie, jego sposoby myślenia i zachowania są związane z całokształtem zmieniających się warunków
  • pod powierzchnią jednorazowych wydarzeń historycznych muszą się kryć stałe struktury - musimy się do tych trwałych struktur odnieść, aby zrozumieć rzeczywistość w wymiarze historycznym
  • istnienie twałych struktur wyznacza 3 pięytra analizy
    • ulotne wydarzenia (daty)
    • koniunktury, które są bardziej przewidywalne niż zmienne
    • związek przeszłości z teraźniejszością
  • interdyscyplinarność nauk o człowieku
  • historia globalna wywodzi poza wydarzenia polityczno-gospodarcze

Cywilizacja była ważniejsza niż kultura. Nie ma ogólnego prawa rozwoju cywilizacji. Jest to proces, ciągle ewoluuje.

Norbert Elias
"Figuracyjna" socjologia eliasa - socjologa to nauka dynamiczna, której przedmiotem jest proces społeczny i nieustanny ciąg regularnych zmian, bedących niezamierzonych działań lufzkich. Cywylizacja to proces.
Habitus - wyuczona, druga natura, cechy ludzkie nabywane w trakcie socjalizacji i modyfikujące przejawianie się cech wrodzonych.

Figuracja - metofora tańca zbiorowych - dostosowywanie się do partnerów i zgodności z ustalonymi wcześniej regułami, tworzymy jakiś system połączony ze sobą.

Społeczno-regulacyjna teoria kultury

2 sfery kultury
  1. techniczno-użytkowa - utożsamiana wcześniej z cywilizacją, nie musi być respektowana przez wszystkich
  2. symboliczna - większość lub wszyscy muszą uznawać działania kulturowe, np. obyczaje, naukę i komunikację językową.

Podział kultury ze względu na wartości
  1. wartości uchwytne praktycznie
  • sfera techniczno-użytkowa
  • symboliczna (komunikacyjna sfera kultury, obyczaj, język, sztuka)
  1. wartości ostateczne

  1. Jak oceniasz materiał ilustracyjny filmu i sposób prowadzenia narracji?
dużo uproszczen narracyjnych, obrazowanie, przejaskrawienie, mocna krytyka
  1. Czy film ma wartość poznawczą - czy fakty naukowe są tam?
  2. Idoktrynacjai i treści propagandowe czy bezstronność i obiektywność naukowa - jakie są dążenia? Jak się przejawiają?
no zaczyna się od stwierdzenia, że jest NIEPOKOJĄCO I JEZU CO SIĘ DZIEJE Z TYM ŚWIATEM, CYWILIZACJA NIE PRZETRWA XXI WIEKU O NIEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE


  1. Czy są eksperci z omawianych dziedzin?
jakiś typ od książek o terrozyzmie
  1. Jak rozumiane jest pojęcie cywilizacji?


Światopogląd

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz