BALLADY I ROMANSE - 1822 r. - początek polskiego romantyzmu
- ludowość
- synkretyzm rodzajowy (ballada)
- manifest romantyczny
- młodość
- rewolucja??? czy na pewno?????
W. Hamerski - Nożyk w tyglu
Pierwiosnek
Za wcześnie jest dla tego kwiatka. Ja przygląda mu się z odległej perspektywy, a kwiatek pewnie wysuwa się. Zachodzi między nimi dialog.
Wątek autobiograficzny. Ja martwi się, jak kwiatek zostanie odebrany przez przyjaciół. Pierwiosnek to pierwszy utwór w Balladach i romansach. Mickiewicz odebrał klasyczne wykształcenie w Wilnie, a Jan Śniadecki był rektorem i rozsławiał cały uniwersytet. Ideologia klasyczna zakładała normatywizm.
Kim jest narrator?
Opisuje, co się dzieje, ale nie bierze udziału w tym dialogu. Stoi obok, jest obserwatorem.
3 postacie;
Narrator - obserwuje z góry, wyciąga własne wnioski
/ \
Ja ------------- Kwiatek
klasyczna nowa część
część poetycka (romantyzująca)
______________________________________
Wplatanie ciebie do wianka?
Dodaje nową część, kwiatka do swojej biografii. Przeplata biografię z poezją.
Hamerski stwierdza, że to nie jest bez znaczenia, że to pierwszy utwór. Pokazuje jak należy odczytywać ballady i romanse. To nie jest tylko sentymentalne zbieranie kwiatków uwu owo
Mickiewicz jako artysta-linoskoczek.
- serio czy nie serio
- spór wewnętrzny
- gra z samym sobą - osoba mówiąca tomiku można być utożsamiana z Mickiewiczem
- szuka balansu, szuka odpowiedzi na pytanie, kim jest jako pisarz, jakie są jego odczucia
Romantyczność
Pierwowzór starca - Jan Śniadecki
Empiryzm, metoda empiryczna jako element starej epoki.
Manifest poetycki romantyczności.
Kontynuacja Pierwiosnka, ale bez nieśmiałości. Ja jest już siebie pewne.
Narrator początkowo jest zdystansowany, a potem coraz bardziej staje po stronie gawiedzi, ludu.
Karusia pochodzi z ludu. Manifest romantyczny wypowiada Karusia. Lud wierzy w to.
Karusia przekroczyła barierę świata duchów. Jest w innej czasoprzestrzeni. Jest dzień biały, a dla niej pieje kur - dla niej jest noc.
"Widzę, oni nie widzą" - jest w swoim świecie, w innym świecie. Skarży się, że jej źle w ludzi tłumie.
Z kogo składa się ten tłum?
Prosty lud jej wierzy, odmawia pacierze, a jej źle.
narrator - stoi ponad
/ \
Karusia ------------------- Starzec
romantyzm klasycyzm
(Karusia widzi inaczej) (empiryzm, poznanie zmysłowe
nie widać to nie ma tego)
____________________________
Zdaje się, że widzę... Gdzie?
Przed oczyma duszy mojej - Szekspir
Wyobrazimy to sobie, widzimy coś w sobie.
Narrator - 4x osoby
- Początek - opis, sceptyczny
- Upadek Karusi - opis, neutralny
- Zmawianie pacierzy - utożsamia się z wiarą ludu
- Staje się bohaterem - wewnętrzny spór
Czucie i wiara silniej mówi do mnie
Ma dwie alternatywy i jakby nadal się wahał.
Był romantykiem czy nie? Był w fazie przełomu.
Schlegel - artysta pisze jedną powieść przez całe życie i jest to biografia; Ballady i romanse to pierwszy rozdział romantycznej tej pisarskiej biografii. Są one bardziej romantyzujące. Mickiewicz przechodzi EWOLUCJĘ. Nie ma rewolucji
Świteź
Na początku opisuje jezioro. Romantyczny krajobraz.
Dwuznaczność opisu
- tafla jeziora - dwa księżyca, podwójność, dwa porządki, odbijamy się - JA1 i JA2
- scena, jest świadomy
- zwraca uwagę na romantyczny, piękny krajobraz
- ostrzega przed romantyzmem, światem nadprzyrodzonym - ma jakąś wiedzę, lud ma na niego wpływ, radzi by wezwać księdza
- zaprasza do romantycznej krainy, jest świadom literackiej konwencji i terenu, orientuje się w tym jak należy postępować z tym co nie z tego świata
- opis kobiety-straszydła - sam wydaje się zaskoczony, że jednak coś tam jest
- sam jest przerażony, sam drży - to go przeraża i fascynuje, wie i nie wie
Romantyk naśladuje naturę, chce zbadać swój własny świat, swoje własne wnętrze, które jest jego częścią.
Następne zajęcia -> To lubię i Dziady cz. IV
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz