Strona:
- czynna
- bierna
Czasowniki mogą być przechodnie i nieprzechodnie.
- zwrotna - sprawca czynności jest zarazem odbiorcą - Jaś się myję
- pozornie zwrotna - Ona czesze się u najlepszego fryzjera w mieście
- wzajemna - oni całują się, biją się
Dwa tematy
- Temat czasu teraźniejszego
- czas teraźniejszy/przyszły prosty
liczba pojedyncza
- pisz-ę
- pisz-esz
liczba mnoga
- pisz-ą
PISZ-
oparty o cz. teraźn. (czasowniki niedokonane) lub przyszły prosty (czasowniki dokonane)
koxa-|kochaj
kocha-m (t.1) | kochaj-ąc-y (t.1)
- Temat czasu przeszłego
- czas przeszły
- os. l. poj. pisa-ł
bezokolicznik - pisa-ć
PISA-
Gdy temat się zmienia - czasowniki zmiennotematowe.
ASW - Analiza Słowotwórstwa Wewnętrznego - wskazuje na sposób, w jaki powstaje dana forma czasownika (fleksja głebinowa), np.
czytającymi
- pochodzi od t.1 - czytaj
- czytaj+ąc(ymi)
- temat1 + morfem budujący imiesłów (końcówka fleksyjna)
zakopalibyśmy
czasownik dokonany
temat 1:
- zakopi-ę
- zakopi-esz
- zakopi-ą
temat 2:
- zakopa-ć
- zakopa-ł
zakopa+li+by(śmy)
t.2. + czas przeszły r. męskoosobowy + tryb przypuszczający (końcówka fleksyjna)
t.2. + morfem + morfem (końc. fleks.)
formacjotwórczy
zakopaliby-śmy
Temat Fleksyjny-Końcówka Fleksyjna
(AF ^)
imiesłów przysłówkowy przez to, że jest nieodmienny nie ma AF.
narysowałyście
t. 1
- narysuj-ę
- narysuj-esz
- narysuj-ą
t. 2.
- narysowa-ć
- narysowa-ł
ASW narysowa+ły(ście)
t.2. + czas. przeszły niemęskoos. (KF)
AF narysowały-ście
a. morf.
/na-rys-ova-ły-śće/
przynieśmy
t.1.
- pszynios-ę
- pszynieś-esz
- przynosz-ą
t.2.
- pszynieś-ć
- pszynius-ł
ASW - pszynieś+(my), bo to tryb rozkazujący
AF - pszynieś-my
t. ASW = TF
Formy aglutacyjne i fuzyjne
- formy fuzyjne - łączenie informacji w jednym morfemie, np. pisz-ę
- formy aglutynacyjne - jeden morfem niesie jedną informację
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz