KJP 19.03.2024

 Błędy

• wewnętrznojęzykowe
• systemowe 
• leksykalne
• słownikowe (wyrazowe) - używanie wyrazów w niewłaściwym znaczeniu, mylenie wyrazów podobnych brzmieniowo (paronimy), pleonazmy i tautologie (np. ciekawy i interesujący), naruszanie łączliwości wyrazów (np. wyrządzać zamiast powodować straty), nadużywanie wyrazów modnych
• frazeologiczne - zmiana formy frazeologizmów wskutek wymiany, redukcji lub rozszerzenia składu związku (np. ciężki orzech do zgryzienia), zmiana formy wskutek zmiany postaci gramatycznej 1 ze składników, zmiana znaczenia, użycie w niewłaściwym kontekście
• słowotwórcze - budowanie formacji niezgodnie z polskimi modelami odmiany, zastosowanie niewłaściwego formantu, wybór niewłaściwej podstawy słowotwórczej
• gramatyczne
• fleksyjne -> niewłaściwa końcówka fleksyjna, niewłaściwy wzorzec odmiany, niewłaściwa postać tematu fleksyjnego, niewłaściwa postać wyrazu, nieodmienianie wyrazów, które powinny być i odmienianie tych, których się nie powinno
• deklinacyjne 
• koniugacyjne - zaoram-zaorzę
• składniowe - w zakresie związku zgody - zgodności P + O, w zakresie związku rządu, błędy w użyciu przyimka, użycie wyrażeń przyimkowych, niepoprawne skróty składniowe, niewłaściwy szyk wyrazów w zdaniu, niepoprawne skróty składniowe, niepoprawne konstrukcje z imiesłowowym równoważnikiem zdania, zbędne zapożyczenia składniowe
• fonetyczne - niepoprawna wymowa i niepoprawny akcent
• stylistyczne - powtórzenia, niedopasowanie stylistyczne do sytuacji, mieszanie stylów, niepotrzebna stylizacja językowa, nadużywanie wyrazów modnych (i używanie w sytuacjach oficjalnych). 
• zewnętrznojęzykowe
• ortograficzne - niewłaściwa litera, małe/wielkie litery, oddzielnie/łącznie wyrazów
• interpunkcyjne - brak znaku, niewłaściwy znak, zbędny znak

REGIONALIZMY NIE SĄ BŁĘDAMI. NIE POWINNO SIĘ ICH TYLKO STOSOWAĆ W SYTUACJACH PUBLICZNYCH.

W poniższych zdaniach proszę wskazać błędy językowe, podać formy poprawne oraz określić typ błędów:

 

1.     Jest to limit, po przekroczeniu którego podatnik zapłaci wyższy podatek.

Jest to limit, po którego przekroczeniu podatnik zapłaci wyższy podatek (składniowy -> szyk + zbędne zapożyczenie ze składni rosyjskiej)

 

2.     Od powyższej decyzji odwołanie złożył inwestor wnosząc o jej uchylenie.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył inwestor, wnosząc o jej uchylenie (interpunkcyjny - oddzielenie imiesłowowego równoważnika zdania). 

 

3.     Oszczędzamy prąd w ten sposób, że nie włanczamy zbędnych urządzeń.

nie włączamy - fleksyjny koniugacyjny -> niewłaściwa postać tematu fleksyjnego

4.     Pierwszą kwestią, którą się zajmiemy, to wybór nowego przewodniczącego.

Pierwsza kwestia, którą się zajmiemy, to wybór nowego przewodniczącego.

Pierwszą kwestią, którą się zajmiemy, jest/będzie wybór nowego przewodniczącego.

Składniowy -> brak zgody między P a O

 

5.     Ten twój argument jest przekonywujący.

Ten twój argument jest przekonujący/przekonywający (fleksyjny -> niewłaściwa postać wyrazu).

 

6.     Wie pani co, nie rozumiem tych uwag odnośnie mojej magisterki.

Proszę pani (profesor, doktor), nie rozumiem tych uwag odnośnie do mojej pracy magisterskiej. 

oficjalna sytuacja komunikacyjna, więc stylistyczny -> kolokwializacja

odnośnie do -> składniowy w zakresie związku rządu

7.     Wszystkie części pasują za wyjątkiem pokrętła.

Wz wyjątkiem

składniowy -> niewłaściwe wyrażenie przyimkowe *

W Poznaniu występuje często - może być to regionalizm frekwencyjny (hipoteza badawcza, oficjalnie to błąd)

 

8.     To poddasze zostało zaadoptowane na biuro.

Słownikowy -> mylenie wyrazów podobnych brzmieniowo

Zaadaptowane

 

9.     Zespół inspektorów Wydziału Nadzoru i Kontroli Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu, przeprowadził w okresie od dnia 12 lutego 2015 r. do dnia 19 lutego 2015 r. kontrolę.

Zespół inspektorów Wydziału Nadzoru i Kontroli Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu przeprowadził kontrolę w okresie od 12 lutego 2015 r. do 19 lutego 2015 r.

Słownikowy - pleonazm - dnia i data

Składniowy - szyk - przeprowadził kontrolę

Interpunkcyjny - zbędny przecinek

 

10.  Polonistka poddała w wątpliwość to, że sam napisałem wypracowanie.

Podała w wątpliwość - leksykalny frazeologiczny - nieprawidłowy frazeologizm

 

11.  Czy zarząd cmentarza posiada potencjalne możliwości, by przeprowadzić renowację odbudowy pomników?

 

Czy zarząd cmentarza ma możliwości, by przeprowadzić renowację pomników?

Słownikowy - Pleonazm - potencjalne możliwości 

Słownikowy - Pleonazm - renowacja odbudowy

Słownikowy - niewłaściwa łączliwość leksykalna - ma

12.  Używamy do tego klej szybko schnący.

 Używamy do tego kleju szybkoschnący.

Kleju szybkoschnącego - składniowy - w zakresie związku rządu

szybkoschnący - ortograficzny

 

13.  Nie wniesienie opłaty w terminie będzie oznaczało rezygnację z wyjazdu.

Niewniesienie - zewnętrznojęzykowy ortograficzny

 

14.  Można mieć na ten temat różne zdanie, mnie to w każdym bądź razie nie odpowiada.

frazeologiczny - w każdym razie - kontaminacja frazeologizmów

 

15.  To jest zaproszenie dla państwa Marii i Jana Rybarczyk.

Rybarczyków -> fleksyjny (nazwiska się odmienia)

 

16.  Trzeba się trochę wysilić – nie możemy iść po najmniejszej linii oporu.

po linii najmniejszego oporu - frazeologiczny - niewłaściwa postać frazeologizmu

 

17.  Przeczytałam w „Newsweek’u” wywiad z Patrykiem Jaki.

Jakim - fleksyjny - nieodmienione nazwisko

Zbędny apostrof - "Newsweeku" - interpunkcyjny

 

18.  Musimy wymyśleć coś orginalnego żeby zdobyć nagrodę.

wymyślić - fleksyjny - niewłaściwa postać TF

oryginalnego - niepoprawna pisownia - ortograficzny

Brak przecinka przed żeby - interpunkcyjny

 

19.  Takie sukienki były modne w latach 70-tych XX wieku.

Takie sukienki były modne w latach 70. XX wieku.

błąd ortograficzny - kropkę się stawia po liczebnikach porządkowych. 

 

20.  Ta staropolska forma stosowana jest przez pisarza zgodnie z zasadą prawdopodobieństwa życiowego, bowiem odnajdujemy ją w mowie seniora rodziny.

Bowiem nie może być użyte bezpośrednio po przecinku - odnajdujemy ją bowiem - składniowy -> niewłaściwy szyk

Gdyż/ponieważ - można też nim zastąpić słowo "bowiem". 

 

21.  Zmiany w statucie Gminnego Ośrodka Kultury wynikają z potrzeby dostosowania tego aktu do nowej sytuacji prawno-ustrojowej.

zewnętrznojęzykowy ortograficzny - prawnoustrojowej (bez dywizu)

 

22.  Rozmowy prowadzone w lutym z władzami gminy przyniosły konkretne rezultaty.

konkretne rezultaty -> wystarczy rezultaty -> wj. system. leksykalny słownikowy (pleonazm)

 

23.  Łazarz przynależy administracyjnie do Grunwaldu, ale większość mieszkańców Poznania traktuje go jako osobną dzielnicę.

przynależy -> należy -> nie ma takiego czasownika jak przynależeć -> wj. system. gramatyczny fleksyjny (niewłaściwa postać tematu)

 

24.  Znał i rygorystycznie przestrzegał wszystkie przepisy.

 -> Znał wszystkie przepisy i rygorystycznie ich przestrzegał -> 2 czasowniki z różną łączliwością składniową -> wj. system. gram. składniowy (niewłaściwy skrót składniowy)

25.  Zakład posiada tytuł prawny do pomieszczeń, w których udziela świadczeń zdrowotnych oraz posiada pozytywną opinię sanitarną, wydaną na podstawie nieobowiązujących przepisów.

 posiada -> ma -> wj. systemowy leksykalny słownikowy (niewłaściwa łączliwość wyrazów)

po zdrowotnych nie ma przecinka -> zj. interpunkcyjny

zbędny przecinek przed wydaną -> zj. int.

26.  W skład rady dziekańskiej wchodzi dziekan, prodziekani oraz kierownicy jednostek organizacyjnych wydziału.

wchodzą - wj. systemowy gramatyczny składniowy (w zakresie związku zgody)

27.  Gdy jadę w daleką trasę w bagażniku zawsze wiozę karnister benzyny.

karnister - wj. systemowy gramatyczny fleksyjny (niewłaściwa postać wyrazu)

brak przecinka po słowie TRASĘ - zj. int. 

 

28.  Pracownicy, studenci i doktoranci mają prawo wglądu do protokołu z obrad senatu.

protokół z obrad - wj. systemowy gramatyczny składniowy (w zakresie związku rządu); protokół obrad

 

29.  Wygląda to – w cudzysłowiu - na ordynacje antydemokratyczną, ale w rzeczywistości wszystko jest zgodnie z obecnie panującym prawem.

w cudzysłowiu - wj. systemowy gram. fleksyjny (niewłaściwa końcówka fleksyjna)

dywiz zamiast myślnika - zj. int. (niewłaściwy znak int.)

ordynacje - wj. system. gram. fleksyjny -> ordynację

prawo panujące -> obowiązujący; wj. systemowy leksykalny słownikowy (naruszenie łączliwości wyrazów)

30.  Nie do końca wiadomo, co autor rozumie pod pojęciem hybryda.

 nie rozumieć pod pojęciem - wj. system. gram. skł. (w zakresie związku rządu); rozumieć coś przez coś

31.  Słupskie służby drogowe wezwały dziś do odśnieżania wszystkich swoich pracowników.

 wezwały dziś wszystkich swoich pracowników do odśnieżania - wj. system. gram. skł. (w zakresie szyku)

32.  Trasa przelotu, a nawet jego czas objęty był tajemnicą.

 związku zgody

33.  Ja bardzo dobrze znam ten problem, ponieważ pracując w ministerstwie ten problem był bardzo dokładnie rozpatrywany.

 pracując -> ponieważ, kiedy pracowałem w ministerstwie, był on bardzo dokładnie rozpatrywany - wj. syst. gram. skł. (niepoprawna konstrukcja z im. równ. zdania) + brak dwóch przecinków - zj. int.

34.  Jedno z kont okazało się być legalnym kontem pewnego brokera nieruchomości.

okazało się być - wj. syst. gram. skł. (zbędne zapożyczenie składniowe)

35.  Pan poseł występował będzie w obronie swego zagrożonego kolegi.

występował będzie - występować będzie/będzie występował - wj. system. gram. fleksyjny (zła budowa czasu przyszłego)

 

36.  W sumie porozumienie nie okazało się pomyślne dla Meksykan utrzymujących się z pracy na roli.

dla Meksykan - dla Meksykanów (niewłaściwa końców. fleksyjn.) fleksyjn.

 

37.  Myślę, że ludzie nie zasypują gruszek w popiele i sięgają po książki najnowsze.

nie zasypiają gruszek w popiele - wj. system. leksykalny frazeolog. (niewłaściwy frazeolog. nieznajomość historii frazeologii, tradycji, genezy tego frazeologizmu)

 

38.  Nie są to jakieś pojedyńcze przykłady odstępstw od normy.

pojedyncze - zj. ortograficzne (nie wolno tego zapisywać, ale jest dopuszczalna wymowa)

 

39.  W tylnich drzwiach auta zamontowano dodatkowe głośniki.

w tylnych - wj. system. gram. fleksyjny (niewłaściwa postać tematu fleksyjnego)

 

40.  Czy nie mają państwo jakiś dodatkowych pytań?

jakichś - wj. system. gram. skł. (w zakresie związku zgody)

 

41.  Janek jest bardzo wpływowy, zawsze robi to, czego chcą koledzy.

wpływowy - wj. system. leksykalny słownikowy (niewłaściwe znaczenie wyrazu)

 

42.  Stwórz dom przy pomocy gwoździa samoprzylepnego, gdziekolwiek jesteś [film reklamowy].

styl., bo nie ma sensu to zdanie

za pomocą czegoś/przy pomocy czyjejś - wj. system. gram. skł. (niewłaściwe wyrażenie przyimkowe)

 

43.  Dla 6,5 procentu urządzeń zabrakło części zamiennych.

 procent - się nie odmienia w tym kontekście - wj. system. gram. fleks. (odmiana nieodmiennego wyrazu)