Głagolica - najstarsze pismo alfabetyczne i pierwszy typ pisma w ogóle, jaki pojawił się u Słowian. Wiąże się z wyprawą Cyryla i Metodego (863 r.) i przede wszystkim działalnością Cyryla - jest uważany za głównego twórcę głagolicy.
głagolica - glagolъ - słowo, wyraz LUB glagolati - mówić, powiedzieć
Skąd wzięła się głagolica? Stwierdzono, że najwięcej podobieństwa wyglądu wykazuje względem małych znaków pisma greckiego (minuskuły). Inne powiązania są trudne do określenia.
Część znaków ma być oryginalnym pomysłem Cyryla. Koncepcja z lat 60. mówi, że miał bazować na trzech figurach geometrycznych będące symbolami kojarzonymi z chrześcijaństwem (koło - symbol doskonałości i nieskończoności Boga, krzyż i trójkąt - trójca święta).
ě czytamy jako je
Być może stworzyli ten alfabet, aby nie łączyć się politycznie z żadną stroną - chodziło o wprowadzenie niezależności od innego duchowieństwa.
Druga hipoteza zakłada, że uważali, iż każde państwo powinno mieć własną literaturę i własne pismo.
Głagolica to zarazem najstarszy typ pisma i najstarszy alfabet Słowian. To pierwsze, systematycznie ułożone pismo słowiańskie.
Po przyjęciu chrześcijaństwa Słowianie próbowali pisać coś, ale mieszali mocno alfabet łaciński i grecki - brak systematyki jakiejkolwiek.
38 znaków, z których każda litera odpowiada osobnej głosce.
Nie ma podziału na osobne wyrazy. Wszystkie wyrazy są pisane jednym ciągiem.
Wszystkie znaki głagolicy były jednakowej litery - brak podziału na małe i wielkie litery.
Kropka w miejscu wyrazu opuszczonego, bo wszystkie teksty dotyczą sfery sacrum, więc jak się powtarzały to stawiano kropkę lub pierwszą literę wyrazu i kropkę.
Cyrylica miała zastąpić głagolicę - miało się to odbyć za czasów misji wielkomorawskiej. Nazwa to wyraz hołdu złożonemu Cyrylowi. Twórcą cyrylicy ma być Klemens Ochrydzki.
Nawiązanie do greckich wielkich liter (majuskuły).
Trudniejsze znaki głagolickie zostały przekształcone w znaki cyrylickie - łatwiejszy zapis.
Palimpsesty - teksty cyrylickie pisane na pergaminie, na którym był wcześniej zapisany tekst w głagolicy.
Glosy - zapiski cyrylickie do tekstów w głagolicy.
Głagolica zostaje wyparta, a cyrylica się rozprzestrzenia.
Grażdanka to XVIII-wieczna modyfikacja cyrylicy powstała w Rosji. Nazwa od rzeczownika grażdani - obywatel.
Grażdanka tylko w Rosji.
Cyrylica w Ukrainie, Białorusi (odłam wschodni), Bułgarii, Serbii, Macedonii, Bośni i Czarnogórze - wszystkie ofc dostosowane do swoich potrzeb językowych.
Bywa że w jednym kraju są różne typy pisma, np. w Bośni i Czarnogórze można użyć także alfabetu łacińskiego.
Podstawowe wiadomości z gramatyki staro-cerkiewno-słowiańskiej - Czesław Bartula - PRZYNIEŚĆ!
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz