nowjp 24.10.2023

J. Stutyński	M. Bańko
męskoosobowy	męskoosobowy
męskożywotny	męskozwierzęcy
męskonieżywotny	męskorzeczowy
żeński	żeński
nijaki	nijaki

Rodzaj to nie jest kategoria fleksyjna, ale selektywna, bo grupujemy rzeczowniki na kilka klas. Od niego zależy jak się deklinują.

Student - słoń - zeszyt - studentka - słońce

M. student                            studenci

D. studenta                        studentów

C. studentowi                    studentom

B. studenta                         studentów

N. studentem                      studentami

Msc. studencie                  studentach

W. studencie                      studenci

Synkretyzm: D lp = B lp | D lm = B lm

słoń

M. słoń                                  słonie

D. słonia                                słoni

C. słoniowi                            słoniom

B. słonia                                słonie

N. słoniem                            słoniami

Msc. słoniu                            słoniach

W. słoniu                                słonie

D lp = B lp | M. lm = B lm.

M. zeszyt                              zeszyty

D. zeszytu                              zeszytów

C. zeszytowi                        zeszytom

B. zeszyt                               zeszyty

N. zeszytem                        zeszytami

Msc. zeszycie                      zeszytach

W. zeszycie                          zeszyty

M lp = B lp | M lm B lm

M. studentka                        studentki

D. studentki                          studentek

C. studentce                        studentkom

B. studentkę                        studentki

N. studentką                        studentkami

Msc. studentce                     studentkach

W. studentko                        studentki

C lp = Msc lp | M lm. = B. lm

M. słońce

D. słońca

C. słońcu

B. słońce

N. słońcem

Msc. słońcu

W. słońce

M. lp = B. lp = W. lp | M lm = B. lm = W. lp

PRZYMIOTNIKI

piękny - piękna - piękne -> 3 rodzaje w lp

piękni - piękne -> 2 rodzaje w lm (męskoosobowy i niemęskoosobowy aka wszystko inne niż męskoosobowy)

Plurale tantum - rzeczowniki tylko w liczbie mnogiej - są to rzeczowniki bezrodzajowe

Rodzaj gramatyczny a rodzaj naturalny

Rodzaj gramatyczny - forma wyrazowa dobiera określenia nijakie, ale określa mężczyznę (jego płeć), np. chłopisko to rodzaj gramatycznie nijaki, a naturalnie męski

Rzeczownik dwurodzajowy może być w dwóch rodzajach. Najczęściej występują w liczbie mnogiej, np. kluski i rodzynki w liczbie mnogiej to kluska/klusek i rodzynka/rodzynek.

Rzeczowniki wspólnorodzajowe to np. profesor, senator, oferma. Często wliczamy tu feminatywy; kwestie sporne, czy można je tworzyć. Uważane są za mniej oficjalne.

Stopień to zjawisko fleksyjne, ale stopniowanie opisowe to operacja składniowa.

Kategoria przypisywana tylko przymiotnikom i przysłówkom, ale nie wszystkie się stopniują. Kategoria fleksyjna.

Stopniowanie może być proste (syntetyczne), opisowe (analityczne) i nieregularne.

Stopniowanie w górę lub w dół - zmiana intensyfikacji cechy - bardziej i mniej.

Babcina chusta nie może być bardziej babcina, wiejski serek nie może być bardziej wiejski.

Kategoria deprecjatywności

Kategoria fleksyjna, która dotyczy tylko M. i W. lm.

Wpływa jakich innych form użyjemy - funkcja składniowa, ale ogólnie głównie funkcja semantyczna.

Ci doktorzy pracowali u nas przeszło 5 lat. - neutralnie

Te doktory pracowały u nas przeszło 5 lat. -> widać wkurw, emocje, irytację, zaraz poleje się krew.

Chłopacy vs chłopaki -> co proponuje Bańko?

Staroć - piosenka

HLP 20.10.2023 (Dziady IV)

Dziady cz. IV

• historia Gustawa
• rozmowa między Guciem a Ksiedzem - spór światopoglądowy (o dziady)
• nieszczęśliwa miłość - wewnętrzna tragedia
• książki zbójeckie - Nowa Heloiza, Cierpienia Młodego Wertera - książki o nieszczęśliwej miłości, nakłoniły go do refleksji i zmian, pod ich wpływem popełnił samobójstwo
• samobójca

Gustaw

Gustaw
przed miłością	po miłości
uczeń księdza najlepszy uczeń synowsko-ojcowska relacja KLASYCYZM - RACJONALNE, ROZUMOWE PODEJŚCIE odrzucenie zabobonów WSPÓLNOTA moralność, wspólnotowość, chrześcijaństwo stoicka postawa	INDYWIDUALISTA namiętność tęsknota rozpacz

ROBALE W DZIADACH

• kołatek
• rodzaj chrząszcza, który drąży korytarze w martwym drewnie
• śmierć
• lichwiarz, który za życia był chujem - kolejne wcielenie - dusza potępiona
• pajączek
• nić - kruchość, środek lokomocji, domek
• kruchość relacji
• nić przeznaczenia
• linia/nitka życia
• robaczek świętojański
• świeci, by przyciągnąć partnera - dysfunkcja tutaj i świeci cały czas
• tęsknota
• niespełnione pragnienia
• brak zrozumienia
• ćmy motyle
• lecą do światła, od którego giną
• światło - nieszczęśliwa miłość, ćmy - samobójcy

O czym mówią robaki?

Gustaw - dobry obserwator przyrody. Traktuje świat natury i  świat ludzki na równi.

Ćma to powracająca dusza to prosząca o modlitwę - wierzenia ludowe na Litwie.

W tamtym czasie w listopadzie ciem i komarów nie było.

Bezduszny - racjonalista, zbyt rozumowo podchodzący do świata.

Gustaw uważa, że nie znamy mechanizmów rządzących światem.

Świat wewnętrzny romantyka.

Znajduje z robalami nić porozumienia. Ksiądz widzi go i może z nimi porozmawiać, prowadzić z nim normalny widok to nie ma między nimi porozumienia. Z robalami tylko wspomina jak rozmawiał, ale jest między nimi porozumienia.

Miłość romantyczna - połączenie dusz, wzajemne zrozumienie oraz miłość między kobietą a mężczyzną. Miłość to optymalny sposób zrozumienia  między ludźmi.

Gustaw poszukuje zrozumienia u Księdza, dawnego nauczyciela. Ma nadzieję, że to będzie jakieś zastępstwo dla dawnej ukochanej, bo ona go rozumiała, a potem już go nikt nie rozumiał.

Pustelnik a dzieci

Dzieci się go boją. Widzą go jako trupa.

Umarły, bo nikt o nim nie pamięta (w tym przede wszystkim jego ukochana o nim zapomniała), poza tym umarły wszystkie wartości, którymi się w życiu kierował. Wszystkie jego wartości znalazły się w grobie. On jest bardzo nieszczęśliwy, czuje się martwy już teraz.

Trzy rodzaje śmierci wg Gustawa

Utracił kawałek siebie wraz z Marylą i jej zamążpójściem. Stracił swoją tożsamość, swoją podmiotowość, pewność istnienia. Jeśli jestem i ludzie mnie widzą, chcę by mnie rozumieli, ale co gdy mnie nie rozumieją? Wykluczony ze wspólnoty.

Jest żywy tylko w swoim świecie, w świecie, który wykreował. Tu i teraz jest martwy. Upiór niekiedy udaje żywego trupa. Czas teraźniejszy, tu i teraz czynią go martwym.

Marzec 2024 - na świecie jeszcze lecz już nie dla świata

• wystawa 05.03
• seminarium naukowe 13.03
• forum dyskusyjne 20.03

Za tydzień Dziady IV i III

HLP 20.10.2023

 lukskr1@st.amu.edu.pl -> koło naukowe romantyków

Mickiewicz - na początku rewolucjonista, w Pierwiosnku (na początku ballad i romansów) okazuje się, że jest zdystansowany i świadom konwencji, które wykorzystuje, ma klasycystyczną edukację, w Romantyczności 4x Ja (sceptyczny, neutralny, współczujący i romantyzujący).

TO LUBIĘ

Gotycka sceneria, upiorna przestrzenia, przejeżdża przez nią narrator-niedowiarek, niszczy mu się wóz, a on ironicznie mówi, ze to lubi. Pojawia się na to zmora-duch kobiety.  Boi się, a za chwilę już wie jak się zachować wobec duchów. Maryla jako duch nie potrafi odczytać ironii, kończy się pozytywnie. Świat przestaje być straszny, racjonalizuje i układa ten świat. Poprzez komizm gotycki i przerażający świat staje się taki spoko.

Narratorzy

• niedowiarek
• przestraszony
• wtajemniczony

Pojawiają się elementy autobiograficzny - Marylka i Do przyjaciół.

Narrator

/                \

os. 1      os. 2

____________

Narrator stoi ponad. Ironia romantyczna polega na tym, że osoba pisząca może obserwować swoje wnętrze jak w teatrze, jest to dystans do siebie, swojej biografii i twórczości.

Człowiek nie jest jednorodny, narrator też nie jest. Każdy człowiek to jeden kawałek z siebie samego, jesteśmy niejednorodni - być sobą to być także kimś innym. Dystansujemy się, nie możemy określić siebie tylko jako romantyka czy tylko klasyka - trochę tego, trochę tego. Mickiewicz sam nie wie, czym jest. Zmienia się w niedowiarka, utożsamiającego się z wiarą ludu itp. itd.  Oddala świat od siebie, żeby spojrzeć na swoje wnętrze, opisuje swoje wewnętrzne konflikty.

Ballady i romanse są dedykowane przyjaciołom, z którymi chwile przeżył - czas przeszły. Należeli razem do Towarzystwa Filomatów. Należeli do zaścianka. W tych czasach jedyną szansą na awans społeczny była edukacja (szlachta straciła znaczenie).

• Jan Czeczot - ziomek z ławki ze szkoły
• Tomasz Zan - przegrał z nim do seminarium nauczycielskiego
• Józef Jeżowski - założył z Zanem Towarzystwo Filomatów (wychowanie moralne i pomoc edukacyjna, klub dla wykształconych gości)
• Franciszek Malewski - syn rektora

Wszyscy poza Malewskim byli biedni lol

Ballady i romanse jako pożegnanie z czasem filomackim, pożegnanie z kolegami i czasami klasycyzmu.

DO PRZYJACIÓŁ

Cechy cyklu ballad Mickiewicza na podstawie fragmentu Do przyjaciół

1. samotność sprzyja tworzeniu, bo to pomaga się skupić i zastanowić nad sobą
2. forma otwarta - "napiszę i nie wiem, czy skończę" - jest to otwarte, zaprasza do zapoznania się z resztą jego twórczości (cykl kończy się Dudarzem, gdzie starzec opowiada historię nieszczęśliwej miłości. Można byłoby coś dopisać jemszcze)
3. dramatyczność - dialog wewnętrzny, konflikt wewnętrzny między klasycyzmem a romantyzmem
4. autobiograficzny - pamięć Mickiewicza tworzywem ballad, jest zmodyfikowana, ale nadal to jego życie
5. podmiot w 1 os. - perspektywa ja

1. niejednorodność narratora - jest ich kilku
2. świadomość w wykorzystywaniu konwencji romantycznych
3. rozdarcie między konwencjami romantycznymi a klasycystycznymi (nowa epoka vs klasyczne wychowanie)
4. ballady romantyzujące, a nie romantyczne
5. dojrzewanie na przestrzeni cyklu - ironia romantyczna w To lubię

Dydaktyka 19.10.2023

 Skąd struktura? - metody badań

• eksperyment
• obserwacja
• wywiady/ankiety
• analiza dokumentów pedagogicznych/szkolnych
• testy dydaktyczne
• analizy statystyczne

Eksperyment - celowe wywoływanie lub zmiana procesów dydaktycznych -> laboratoryjny/naturalny

• wywołanie procesu lub obserwacja
• zmiana warunków
• sprawdzenie hipotez

• jak typ podręcznik wpływa na lekturę?
• wpływ komputera na efektywność pracy
• odbiór tekstu literackiego

Obserwacja - planowe postrzeganie zjawisk

• bezpośrednia
• uczestnicząca (badania w działaniu)
• pośrednia

Wywiady i ankiety - uzyskanie informacji dotyczących wiedzy i oceny zjawisk

• istotny układ pytań i sposób ich sformułowania

Analiza dokumentów pedagogicznych/szkolnych - obserwackan tzw. dokumentów zastanych

• programy najuczania
• podreczniki szkolne
• scenariusze lekcji
• zeszyty i rysunki uczniowskie
• protokoły zebrań z rodzicami
• dokumentacja psychologiczno-medyczna
• pamiętniki

• ważne także dla historii dydaktyki

Testy dydaktyczne - nauczycielskie, profesjonalne (standaryzowane)

kategorie osiągnięć

• wiadomości - znajomość tekstów, faktów
• rozumienie - powiązanie faktów
• umiejętności proste - dobór faktów, wnioskowanie, argumentowanie
• umiejętności złożone - interpretacja faktów, wartościowanie

Wiedza - charakter wielopłaszczyznowy

B. Bloom/ L. Anderson - hierarchizacja w obrębie wiedzy

1. tworzenie
2. ocenianie
3. analizowanie
4. stosowanie
5. rozumienie
6. zapamiętanie

Analizy statystyczne - współpraca dydaktyków z przedstawicielami innych dziedzin

Opracować 2 zadania dla (wraz ze związanymi z nimi oczekiwaniami) sprawdzające zrozumienie istoty tożsamości dydaktyki polonistycznej. Na karteczce ma być (oddzielnie zadania i oczekiwania)

psychologowie

Jerome Bruner

• przejście z behawioryzmu

Alison Gopnik

• badania nad rozwojem myślenia dzieci

Anna Brzezińska

• myślenie dzieci i uaktywnienie go w trakcie działań dydaktycznych

Manfred Spitzer

• neurobiolog

Narracja stanowi podstawowe kulturowe narzędzie.................................

Psychologia o roli literatury

• empatia
• umiejętność wchodzenia w relacje z innymi
• trenowanie kompetencji spolecznych
• ksztaltowanie tozsamosci kulturowej

dziecko -> potrzeba identyfikacji z bohaterem lit. -> im postać bliższa, tym identyfikacja jest głębsza

TL 17.10.2023

 Roman Ingarden

Dzieło sztuki to przedmiot intencjonalny. Rodzi się w intencjach artysty i zostaje utrwalone w materii (kamień, barwy, drewno, dźwięki, język).

Dzieło to:

• twór warstwowo-fazowy (brzmienia, sensy zdaniowe, przedmioty przedstawione i wyglądy)
• twór schematyczny i potencjalny (konkretyzacja i miejsca niedookreślenia)

Fazowość - założenie, że dzieło literackie istnieje w czasie. Żeby poznać dzieło literackie musimy przez nie przechodzić faza po fazie (głoska po głosce, wyraz po wyrazie, zdanie po zdaniu). Poświęcamy mu czas, żeby czytać po kolei. Nie możemy tego zrobić momentalnie, czyli w jednym momencie. Momentalny kontakt nawiązujemy z dziełami sztuki, które widzimy całe na raz - głównie dziełami plastycznymi.

Pierwszą warstwą są brzmienia, z tego budujemy sensy zdaniowe i ich zestawienia, a na ich podstawie warstwa przedmiotu przedstawionego, aż na końcu są z nich wyglądy.

Język jest ziarnisty; jego cechą jest ziarnistość (jedno słowo = jedno znaczenie).

Rzeczywistość ma to do siebie, że ma nieskończenie wiele różnych cech. Na przykład może być wiele odcieni niebieskiego; możemy zawęzić do jasnoniebieskiego, ale nadal jest wiele. Zawsze, nieważne jak nie będziemy próbowali skonkretyzować zostanie jakaś luka, czyli miejsce niedopowiedzenia - miejsce, gdzie sobie sami dopowiadamy. Ingarden przyrównuje je do dziur w serze.

Czym innym są braki informacyjne jako miejsce niedopowiedzenia lub przemilczenia, a czym innym niedookreślenia. Te pierwsze są świadomie wprowadzone przez autora, a niedookreślenia są od niego niezależne.

Niedookreślenia sprawiają, że dzieło to twór schematyczny. Oznacza to, że staramy się sobie przedstawić, wyobrazić scenę, przestrzeń, postać, cokolwiek, co dzieło buduje, żeby wypełnić miejsca niedookreślenia - ten proces to konkretyzacja.

Konkretyzacja musi być zgodna ze wskazówkami, które autor pozostawia w dziele. Konkretyzacja to warunek poznania dzieła literackiego.

Zdania w dziele literackim to quasi sądy - odnosi się tu do pojęcia prawdy i jaką rzeczywistość tworzy dzieło.

Niby-sądy kreują intencjonalne przedmioty, wyglądy i stany rzeczy oraz sytuacji.

Sąd w logice orzeka o rzeczywistości. Podlegają weryfikacji w kategoriach prawdy lub fałszu.

Quasi-sądy nie odnoszą się do świata realnego i wobec tego nie mogą być weryfikowane w kategoriach prawdy i fałszu. Zadaniem dzieła lit. nie jest głoszenie prawdy o rzeczywistości, lecz odsłanianie tzw. jakości metafizycznych - wartości, które w postaci czystej może ukazać tylko sztuka.

Dzieło literackie ma nie być prawdziwe, ale estetyczne.

Dzieło literackie charakteryzuje tzw. przeżycie estetyczne nie jako moment, ale wielofazowy proces.

• emocja wstępna - wzruszenie wyrywające nas z codzienności, potoczności
• wygaszenie normalnego naturalnego obcowania ze światem
• zastąpienie go przeżyciem estetycznym, które prowadzi do powstania nowego estetycznego przedmiotu.

PO INGARDENIE

Znaczenie Romana Ingardena

• tektoniczna koncepcja dzieła literackiego (warstwy, poziomy, hierarchiczność)
• dzieła jako twór immanentny i autonomiczny (ontologia - samo przez się)
• "ingardenologia" jako inspiracja dla koncepcji strukturalistycznych

Ferdynard de Saussure Kurs językoznawstwa ogólnego - 1916 (po śmierci)

Synchroniczny i diachroniczny sposób badania języka.

Przed de Saussurem językoznawstwo było diachroniczne, czyli badano zmiany jakie zachodziły na przestrzeni wieków (obecnie: językoznawstwo historyczne).

de Saussure uznaje, że należy badać język jako system (synchroniczny sposób).

Signifie i signifiant

|                        |

Znaczone    i    znaczące (forma znaku)

(pojęcie,

które oznacza)

Kod językowy

Arbitralność znaków językowych - relacja między pojęciem a znakiem jest czysto umowna, jest arbitralna. Arbitralność wraz z poznaniem kodu. Jest to wynik umowy społecznej.

Langue (kod, system) a parole (pojedyncza wypowiedź)

Język a wypowiedź

System nie ujawnia się w całości. Ujawnia się poprzez pojedyncze wypowiedzi . (Langue ujawnia się poprzez parole). Nigdy w jednej wypowiedzi nie bierzemy wszystkiego, co jest w języku.

Język to system autonomiczny niezależny od rzeczywistości zewnętrznej (antyreferencjalność).

Znaczenie znaku językowego wynika z jego miejsca w strukturze (relacyjność), a nie z jego właściwości.

Żeby wyrażać swoje myśli i komunikować się, trzeba opanować SYSTEM JĘZYKA (langue).

Wypowiedź jednostkowa (parole) i jego pochodna systemu (langue):

Elementy langue znaczą nie same w sobie, ale poprzez różnicę (widać to najlepiej na poziomie fonetyki; tom-dom) – dźwięki znaczą poprzez opozycję zdolną do wytworzenia znaczenia, gdyż istnieją także opozycje nie wyznaczające znaczenia, np. n tylno- i przedniojęzykowe. De Saussurera nie interesują pozajęzykowe konteksty.

Badania języka jako systemu wymaga podejścia synchronicznego – jego historyczny rozwój to w istocie następowanie po sobie rozmaitych systemów językowych.

Wypowiedź jednostkowa (parole) jest pochodną systemu (langue).

Teoria znaku (de Saussure)

·       Znak językowy łączy nie rzecz i nazwa, ale POJĘCIE i OBRAZ AKUSTYCZNY, czyli odpowiednio: ELEMENT ZNACZONY (signifie) i ZNACZĄCY (signifiant)

 

Koncepcja znaku wg CHARLESA PEIRCE’A

Def. Znaku – coś co pod jakimś względem lub w jakiejś roli reprezentuje wobec kogoś coś innego.

Znak był dla Peirce’a strukturą triadyczną, relacją trzech elementów:

1.     Środka przekazu (reprezentanta) – każde zjawisko o relacji empirycznym czy zmysłowym (gest, napis, mina)

2.     Przedmiotu (referenta) – do którego odnosi się dany znak (realne, urojenia, utopie…)

3.     Znaczenia znaku (interpretanta) – tj. treść znaku, jego znaczenie.

 

Typologia znaków wg Peirce’a

Oznaki - znaki wiążące się ze swoimi przedmiotami bezpośrednio i przyczynowo. 

Ikony - relacja podobieństwa.

Symbole - znaki powiązane ze swoimi przedmiotami (treściami) jedynie przez konwencję.

FORMALIŚCI ROSYJSCY

W 1915 r. powstaje w Moskwie z inicjatywy Romana Jakobsona moskiewskie Koło Lingwistyczne;

OPOJAZ (Towarzystwo Badania Teorii Języka Poetyckiego) powstaje w 1916 r. w Petersburgu;

Metoda formalna - badanie tekstów literackich metodami lingwistycznymi.

Formalizm

Nowjp 17.10.2023

 forma homonimiczna

FORMA MIĘDZYPARADYGMATYCZNA (łączy różne paradygmaty)

mamy

• od mieć (1 os. l. mn.)
• od mama (dopełniacz)

kurzą

• od kurzyć (3 os. l mn. cz. teraźn.)
• od kurzy (biernik lub narzędnik w l.poj. r. ż.)

FORMA WEWNĄTRZPARADYGMATYCZNA - SYNKRETYZMY

dom

• mianownik = biernik l. poj.
• dopełniacz = miejscownik l.poj
• mianownik = biernik = wołaczl. mn.

dom   

M. dom                        domy

D. domu                        domów

C. domowi                    domom

B. dom                            domy

N. domem                        domami

Msc. domu                      domach

W. domu                          domy

Supletywizm - formy odmienne od danego wyrazu wyglądają zupełnie lub w jakimś stopniu inaczej, a te zmiany nie mogą być tłumaczone w wyniku alternacji, np.

• iść - szedł
• spać - śpi
• duż|y - więk|szy
• dobry - lepszy
• ciąć - tnę

Mają różne tematy - tematy są z różnych rdzeni.

• tydzień - tygodnie - SUPLETYWIZM CZĘŚCIOWY

Tematy fleksyjne w formach - są supletywne czy jest alternacja?

  tf  kf    tf  kf

• od|a - ód|Ø - alternacja
• łz|a - łez|Ø - alternacja

Podział na temat i końcówkę fleksyjną - analiza fleksyjna. Można ją zrobić tylko w wyrazach fleksyjnych.

AF = TF - KF

dyni|a

M. dyńa

D. dyńi

C. dyńi

B. dyńę

N. dyńą

Msc. dyńi

W. dyńo

piosenk|a

i

idący - idonc|y

a   

PÓJŚĆ NIE PODZIELIMY

kość|Ø

kość|i

kość|ax

zabaf|Ø

zabav|y

zabav|ami

paf|

pavi|e

pavi|em

Temat rzeczownika w innym przypadku kończy się na miękką głoskę, chociaż w mianowniku jest twardą. Przez to że temat z mianownika często ulega przekształceniom, do określania, czy rzeczownik jest miękkotematowy czy twardotematowy sprawdzamy na dopełniaczu.

zvież|ę

zvień|ca

zviężent|a

zviężont|Ø

grupa rzeczowników r. n. zakończonych na ę zwykle wymusza rozszerzenie tematu

domińikańin|Ø

domińikań|e

deklinacja - odmiana przez przypadki (?)

koniugacja - odmiana przez osoby

FLEKSJA IMIENNA

dlaczego imienna?

imię kiedyś znaczyło nazwę, a nazwa to był rzeczownik, a więc fleksja imienna mówi o częściach, które się deklinują

W pełni synkretyczne, formalnie nieodmienne - whisky, liceum

Nie ma słowa w języku polskim, gdzie mianownik kończy się na ą, więc nie odmieniamy

Auchan gdy czytamy jako oszą

Decathlon odmieniamy

Odmiana wyrazów obcego pochodzenia zależy od tego, czy nam się kojarzy z jakimiś innymi słowami.

Kategorie gramatyczne

• fleksyjne - ze względu na nie się odmieniają
• klasyfikujące - ze względu na nie można je klasyfikować (dzielić na podgrupy)

KATEGORIE IMIENNE

• PRZYPADEK
• LICZBA
• RODZAJ
• STOPIEŃ
• DEPRECJATYWNOŚĆ

Kategoria PRZYPADKA:

• dotyczy rzeczowników, przymiotników, liczebników, zaimków rzeczownych, przymiotnych i liczebnych, gerundiów
• funkcja prymarnie składniowa - wskazuje związki składniowe w zdaniu
• funkcja sekundarnie semantyczna - role semantyczne form przypadkowych (wykonawca czynności, celownik nieszczęścia)
• wołacz to wyjątek; jest poza związkami składniowymi

Kategoria LICZBY

• kategoria fleksyjna rzeczowników, czasowników, przymiotników, zaimków przymiotnych, imiesłowów przymiotnikowych, wybranych gerundiów
• pełni funkcję składniową i jest syntaktycznie uzależniania (dostosuje się do do formy rzeczownika)
• liczba rzeczownika pełni funkcję prymarnie semantyczną -> informacja o liczebności zbioru
• pluraria (występuje tylko w l. mn.) i singularia (między l.poj. a l.mn. zmienia się znaczenie) tantum
• pluralis maiestaticus (my, król), pluralis modestiae?????

Celownik l.poj. i celownik l.mn.

z Kultury języka polskiego?????????

nowjp 9 rozdz. bańko

 Kategorie gramatyczne

1. fleksyjne - ze względu na które leksemy danej części mowy się odmieniają (rodzaj u przymiotników)
2. klasyfikujące - ze względu na które można klasyfikować leksemy (rodzaj u rzeczowników)

LUB

1. prymarnie składniowe (przypadek u rzeczownika bo od niego zależy czy to podmiot, dopełnienie)
2. prymarnie semantyczne (liczba u rzeczownika)

Kategorie o funkcjach składniowych prymarnych lub sekundarnych

1. syntaktycznie uzależniane
2. syntaktycznie uzależniajace

Przymiotniki jakościowe - te normalne

Przymiotniki relacyjne - te nieodmienne

Przymiotniki nierelatywne - oznaczające cechę niezależną od normy, np. biały

Przymiotniki relatywne - oznaczające cechę zależną od normy, np. duży, stary.